AĞRININ GİDERİLMESİ

Birçok kadın, doğumda kendilerini nelerin beklediğinin öğretil­mesi için doğum sınıflarında eğitilmektedirler. Bu sınıflarda solunum metotları, rahatlama teknikleri ve doğumda rahatlıkla baş edilebilecek diğer yollar da öğretilmektedir. Bu sınıflardan öğrendikleriyle birçok kadın, doğumu ağrı ilacı almadan başarabilmektedir. Bazı kadınlarda, ağrı kesici ilaçlarla beraber öğrendikleri teknikleri doğum sırasında kullanabilmektedirler. Butun doğum boyunca, hemşire başınızda bulu­narak rahatlamanıza yardım edecektir.

Sizin için en iyi ağrı giderme yönteminin tipine karar verirken sizin istekleriniz dikkate alınacaktır. Bu seçimde ayrıca sizin ve bebeği­nizin durumu da etkili faktörlerdir. Çoğunlukla, doğum sürecine gire­ne kadar size tam olarak hangi ağrı giderme yönteminin uygulanacağı­nı söylemek mümkün değildir.

Hastanelerin tümünün, tüm ağrı giderme yöntemlerini sunabil­me imkanları yoktur. Bir anesteziolog (ağrı gidermede uzman olan doktor), sizin için en iyi yöntemi seçecektir.

Ağrı giderici ilaçlar 2 sınıfa ayrılır.

Analjezi, ağrıyı giderme his­setme duyusunu tamamen kaybetmeden ağrının giderilmesidir. Ağrı kesici ilaç alan bir kışı bilincini korumaya devam eder. Ağrı kesiciler ağrıyı tamamen gıdermemelerine rağmen, azaltabilmektedirler.

Anes­tezi, hissetme duyusunun tamamen kaybolmasıdır. Anestetik ilaçların bir kısmı, bilincinizin kaybına neden olurken, diğer bir kısmı bilinci­nizin kaybına yol açmadan ağrıyı giderebilmektedir.

Ağrı Duyunuzu Neler Etkiler?

İnsanlar, ağrıyı farklı şekilde algılarlar. Bazıları, ağrıdan daha çok etkilenmektedir. Ağrı duyunuzu etkileyen faktörler aşağıda sıra­lanmaktır:

Yalnızlık. Doğum sırasında, doğum konusunda deneyimli bir kişi­nin ya da sevdiğiniz birisinin yanınızda bulunarak sizi destekle­mesi çok önemlidir.

Yorgunluk. İyi dinlenmeye çalışınız böylece kasılmaların rahatlık­la üstesinden gelebilirsiniz.

Endişeli olma ve gergin hissetme. Kasılmalar arasında rahatlama tekniklerini kullanınız ve kasılmalar boyunca solunum yapmaya odaklanınız.

Ağrıdan korkma ve çok ağrı bekleme. Kendinizi oyalamaya çalı­şın. Kasılmaların ne kadar acı olduğuna odaklanmayın. Yeni do­ğacak bebeğinizi düşünün. Eğer korku hissediyorsanız bunları
doktorunuza açıklayarak, size yardım etmesini sağlayabilirsiniz.

Çaresizlik hissetme ve bilgisizlikten korkma. Önceden mümkün olduğu kadar, doğum hakkında okuyarak, sorular sorarak ve do­ğum sınıflarına katılarak bilgi edinmeye çalışınız. Bu sizin kendini­zi daha kontrollü hissetmenizi sağlayacaktır.

XIII.c.1 Sistemik (Tüm Vücutta) Ağrının Giderilmesi

Sistemik ağrı kesiciler, çoğu zaman bir kasa ya da damara enjeksi­yon yoluyla verilmektedirler. Ağrıyı azaltırlar fakat bilincinizin kaybı­na neden olmazlar. Vücudun belli bir bölgesini değil, tum sınır siste­mini etkilerler. Bazen stresi ve mide bulantısını gidermek için bunlar­la beraber diğer ilaçlar da kullanılmaktadır.

Diğer ilaçlarda olduğu gibi ağrı kesicilerin de yan etkilen bulun­maktadır. Yan etkilerin çoğu, konsantrasyon bozukluğu ya da halsizlik hissetme gibi basit etkilerdir. Bu ilaçlar, bebeğin reflekslerini ve solunumunu yavaşlatmamak ıçin doğumdan hemen önce verilmemektedir.

Ciddi yan etkiler çok nadirdir. Doktorlar ve diğer sağlık bakım elemanları bu ilaçların yan etkilerini azaltmak için ne kadar verilme­leri gerektiğini bilmektedirler.

XIII.c.2 Lokal (Bölgesel) Anestezi

Doğumda lokal anestezi sağlayan ilaçlar doktorunuz tarafından kullanılabilir. Lokal anestetik ilaçlar genelde küçük bir alanı etkilerler. Epizyotomi adı verilen küçük bir operasyon doğumda perineum bölgesindeki yırtılmaları önlemek için yapılabilir. Lo­kal anestezi, epizyotomi yaparken ya da oluşan yırtıkların tamirinde kullanılabilir.

Doğum sırasında bebeğin başı vajenden gözükmeye başladığı sırada, vajen dokusu incelir ve çok gergin bir hale gelir. Bazen vajen dokusu maksımum duzeyde gerilse bebeğin başı, annenin cilt ve perineum kaslarını yırtmadan dışarı çıkması çok zordur. Kaslarınızın yırtılmasını önlemek ve bebeğin başı üzerindeki basıncı gidermek için, lokal anestetik ilaçla uyuşturulmuş perineum ve vajen dokusu kesilir. Bu operasyona epizyotomi adı verilir, Lokal anestezi nadiren bebeği etkiler. Anestetik ilaç bittikten sonra etkisi daha fazla sürmez.

XIII.c.3 Pudendal Blok

Pudendal blok, perineum (vajen ve rektum (kalın bağırsağın bir bölümü) arasındaki bölgenin adı) çevresindeki ağrının oluşumunu en­gellemek için doğumdan kısa bir süre önce enjeksiyonla yapılır. Özellikle doğumdan önce perineum bölgesinin uyuşması için çok faydalı­dır. Bebek, doğum kanalından geçerken vajen ve rektum çevresinde oluşan ağrının engellenmesinde çok etkilidir. Pudendal blok, en güvenli anestezi tiplerinden biridir. Ciddi yan etkileri çok nadirdir.

XIII.c.4 Paraservikal Blok

Paraservikal blokta rahim ağzının etrafın­daki dokulara lokal bir anestetik ilaç enjekte edilir. Bebeğin başının doğum kanalına girebilmesi için rahim ağzının genişlediği sırada olu­şacak ağrıyı engeller. Rahim kasılması sırasında oluşan ağrıları da hafif­letir. Paraservikal blok, ağrının giderilmesinde etkili olmasına karşın, çok kısa sürelidir. Bazen bebeğin kalp atışlarını yavaşlatabilir. Bebeğin üzerindeki etkilerden dolayı, bebeğin kalp ritmi yakından takip edilir.

XIII.c.5 Epidural Blok

Epidural blok bölgesel bir anestezi olup, açıkla­nan diğer yöntemlerden daha geniş bir alanı etkilemektedir. Vücudun alt yarı bölgesinde duyu kaybı oluşturur. Bu duyu kaybının genişliği kullanılan ilaca ve dozuna bağlıdır. Epidural blok, bel bölgesinde en­jeksiyonla uygulanır, ilaç, vücudun alt tarafından sinyalleri getiren si­nirlerin ulaştığı omuriliğin dışındaki bir boşluk olan epidural boşluğa enjekte edilir. Bu tip anestezi yöntemi ile rahim kasılmalarından ve bebeğin başının vajenden çıkarken oluşan ağrıların engellenmesini sağlamaktadır. Yüksek doz ilaç kullanıldığında, epidural blok, sezer-yanla doğum sırasında oluşan ağrının kontrolünde de kullanılabilir.

Sizden oturmanız ya da belinizi kamburlaştıracak şekilde yatma­nız ve enjeksiyon bitene kadar bu pozisyonu korumanız istenecektir. Yapıldıktan sonra hereket edebilirsiniz, fakat etrafta dolaşmanıza izin verilmeyebilir.

Prosedürün kendisi az da olsa rahatsızlık verebilir. Bel bölgeniz antiseptik bir sıvıyla yıkandıktan sonra, cildinizin ilgili bölgesi, lokal bir anestetik ilaçla uyuşturulur. Epidural iğne hedefe ulaştıktan sonra küçük bir tüp (kateter) iğnenin içinden geçirilir. Ve iğne dışarı çıkarı­lır. Kalan katater sayesinde, küçük dozda ilaç verilebilir. Ya da başka bir iğne yemeye ihtiyaç kalmadan ilacınız bu yolla sürekli olarak veri­lebilir. Düşük dozda ilaç kullanılarak sizin ve bebeğinizin üzerinde olu­şacak yan etkiler azaltılmış olur. İlaç kısa sürede bu yolla etkisini gösterebilir. Daha rahat olmanızı sağlamasına rağmen, hala kasılmaların farkında olabilirsiniz. Bazı hastanelerde, doğumdan sonra ilk 24 saat­teki ağrıları önlemek için kateter yoluyla ilaç vermeye devam edile­bilmektedir.

XIII.c.6 Spinal Blok

Spinal blok, epıdural blok gibi, bel bölgesinde en­jeksiyonla uygulanır. Yatakta bir yanınızda yatarken ya da otururken, vücudun alt yarı bölgesini uyuşturmak için düşük dozda ilaç omurilik sıvısına enjekte edilir, ilaç verildikten sonra yatakta kalmalısınız. Ağ­rıyı çok iyi önler ve kısa sürede etkisini gösterir, fakat sadece bir iki sa­at etkisi sürer. Spinal blok, doğum sırasında sadece bir kez uygulanabi­lir. Bundan dolayı, doğumdan hemen önce ağrıyı gidermek için uygulanmalıdır. Spinal blok sezaryenla doğum sırasında da kullanılabilir.

Bebek vajinal doğum sırasında forseps ya da vakuma ihtiyaç duyarsa spinal blok uygulaması burada da faydalı olabilir. Spinal blok, epidural blok gibi aynı yöntemle teda­vi edilebilen yan etkiler gösterebilir.

XIII.c.7 Genel Anestezi

Genel anestetikler, uyumanızı ya da şuurunuzu kaybetmenizi sağ­layan ilaçlardır. Eğer genel anestezi altında iseniz doğum sırasında uya­nık olmayıp ağrı da duymayacaksınız demektir. Genel anestezi, doğum ağrısını gidermek için kullanılmaz. Sezeryanla doğum ve bazen de acil vajen yoluyla doğumlarda kullanılır.

Genel anestezide, midedeki gıdaların ve asıtın gırtlağa, oradan da akciğerlere ulaşarak tahribat oluşturması nadir fakat çok ciddi bir problemdir. Bu yüzden doğum eylemi boyunca katı gıdalar almamalısı­nız. Mide asıtınm akciğerlere kaçmasını önlemek için doğumun sonla­rına doğru asit giderici ilaçlar verilebilir.

Sezeryanla doğum ıçm genel, spmal ya da epıdural anestezilerden hangisinin uygulanacağı sızın ve bebeğinizin durumuna bağlı olduğu kadar sezeryanla doğumun niçin tercih edildiğine de bağlıdır. Acil va­kalarda ya da kanamalarda genel anestezi tercih edilmektedir.

Hızlı Ulaşım
Marmara Üniversitesi Eğ.Araş.Hast.Pendik
  • Mail : tevfik.yoldemir@marmara.edu.tr
  • Mail: info@yoldemir.com
Bizi Facebook'da Bulun

Sağlıklı ve Mutlu Günler


    UYARI : Bu sitede yer alan bilgiler, insanları sağlıkları hakkında bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, tıbbı tedavinin mutlak surette bir hekim tarafından yapılması zorunludur.
    Bilgilerin yanlış veya uygunsuz kullanımından doğacak mağduriyetten, konu içeriğini yazan veya düzenleyen kişiler sorumlu değildir. Sitedeki bilgilere dayanılarak teşhis ve tedavi yapmayınız.
    Bu siteyi ziyaret etmek ve/veya siteye üye olmakla bunları kabul etmiş sayılırsınız.