PSİKOLOJİK NEDENLER

Cinsel İşlev bozukluklarının nedenleri fiziksel ve psikolojik olarak ayrılabilse de bunları her zaman tam olarak ayırt edebilmek mümkün olmayabilir. Psikolojik nedenlerin çeşitliliği gözönünde bulundurulduğunda cinsellik gibi son derece karmaşık bir işlevin tek bir nedeninin olamayacağı açıktır.

Cinsel işlev bozukluklarına kritik çocukluk yaşantılarından köken alan bilinçdışı çatışmaların yol açtığı, sevgililer arasında gelişen patolojik etkileşimlerin neden olduğu, cinsel davranışı takip eden kötü olasılıklardan kazanılmış olduğunu savunan görüşler vardır.

Kadın cinsel işlev bozukluklarının psikolojik nedenleri yatkınlık yaratıcı, başlatıcı ve devam ettirici olmak üzere üç ana başlıkta incelenebilir.

  1. Yatkınlık yaratanlar : Kişinin erken yaşam deneyimi içinde cinsel zorluklar geliştirmesine yatkınlık sağlayıcı faktörler
  2. Başlatıcılar: İşlev bozukluğunun ilk ortaya çıkışına eşlik eden yaşantılar veya olaylar
  3. Devam ettiriciler: İşlev bozukluğunun süre gelmesini açıklayan sebepler

Yatkınlık yaratıcı Etkenler

Kısıtlayıcı yetiştirme

Bir çocuğun ailesinin cinselliğe ve kişisel ilişkilere bakış açısıyla ilgili deneyimleri daha sonraki psikoseksüel gelişimi üzerine belirleyici bir etkiye sahiptir. Bazı ailelerde cinsellik bir tabu nesnesi olabileceği gibi çocuk tarafından yanlış ve utanç verici bir şey olarak algılanabilir, bazı ailelerde cinsellik açıkça kötülenir.

Bozuk aile ilişkileri

Ebeveynler arasındaki ilişki duygudan yoksun veya sorunlu ise özellikle fiziksel yakınlıktan yoksunsa çocuğun kadın/erkek ilişkileri için zayıf bir başlangıç modeli olacaktır. Karşı cinsteki ebeveyn ile ilişki daha büyük önem taşımaktadır. Cinsel ilişkilerinde doyumlu kadınlar doyumsuz kadınlara göre ergenlik dönemlerinde babalarıyla daha az yakın ilişkiler kurmuşlardır.

Yetersiz veya yanlış cinsel bilgilendirme

Cinsel eğitim birçok kişi için uygunsuz ve hatta neredeyse tamamen alınmamış sayılabilir. Cinsel anatomi hakkındaki cinsel bilgi eksikliği de cinsel işlev bozukluğuna yol açabilir. Özellikle karşı cinsle ilgili cinsel anatomik bilgiler çok eksiktir.

Erken travmatik cinsel deneyim

Çocukluğunda erişkinler tarafından cinsel sarkıntılığa uğramış kadınların %23’ünde cinsel uyumlarında bir sorun olduğu saptanmıştır. Tecavüz, ensest gibi travmatik cinsel olaylara dayanan korku ve anksiyete kadınların eşlerine karşı yanıt vermelerini engelleyebilir. Tecavüze uğramış kadınların orgazma ulaşma zorluğu olduğu bildirilmiştir. Bu kadınlar cinsel olarak yüksek uyanma içinde olabilirlerse de kendilerini orgazma bırakamamaktadırlar.

Psikoseksüel roldeki erken güvensizlik

Kişisel cinselliği özellikle erken deneyimler etkiler. Örneğin göğüs gelişimi yaşıtlarından erken olan bir kız bunu sorun yapabilir. Ergenliğin gecikmiş olması da yetersizlik duygularına yol açabilir. Ailenin ergenin gelişen cinselliğine yönelik mahremiyetine saygılı olması, ihtiyaçlarına dikkat ve özen göstermesi kişinin cinselliğe bakışını etkiler.

2 Başlatıcı Etkenler

Cinsel işlev bozuklukları genellikle bir olaydan sonra ortaya çıkar.

Hamilelik ve doğum

S: Bebeğimiz bir yaşında oldu. Eşimle eskiden olduğu gibi seksten keyif alamıyorum.

C: Doğum, emzirme, bebek bakımı annenin enerjisini ve zamanını alan önemli yaşam dönemleridir. Doğum sonrası vajenin eski sıkılığına kavuşması için egzersizler yapılmalı, sekste önsevişmeyi ve birleşme harici cinselliğe zaman ayrılmalı, eşlere dişilikleri hissettirilmelidir. Sezaryen sonrası cinsel ilişki daha erken dönemde olmaktadır. Doğum olayı eğer travma olduysa cinselliğe başlamak zaman alabilir. Bunlara hazırlıklı olmak için gebelik sırasında hamilelikte ve sonrasında cinsel yaşantı hakkında bilgi edinilmelidir.

İkincil olarak bir kadında ortaya çıkan cinsel ilgi kaybı sıklıkla çocuk doğumunu takiben olur. Bu durum nadiren doğumun verdiği stresle ilgilidir. Bebekle başa çıkmanın verdiği yorgunluk ve depresyona daha çok bağlıdır.Ayrıca epiziyotomi skarının ağrısı veya postpartum vajinal kuruluk ve özellikle de emziren kadınlarda isteksizlik olabilir. Cinsel sorunlar sıklıkla ikinci çocuğun doğumundan sonra ortaya çıkmaktadır.

Eşler arasındaki genel ilişki bozukluğu

İlişkideki uyumsuzluk, hem ortaya çıkarıcı hem de sürdürücü olarak cinsel işlev bozukluğunun en yaygın sebebidir. Birbirlerine kızgınlıkları, kırgınlıkları olan çiftler eşlerine cinsel haz vermemek için cinsel işlev bozukluğu geliştirebilir. Eşini itici bulan ve öfke duyan birinin cinsel isteği de ketlenebilir.

Eş tarafından aldatılma

Eşin sadakatsizliğinin farkedilmesi sık olarak cinsel işlev bozukluğunu ortaya çıkaran bir etkendir. Cinsel ilginin kaybolmasına yol açar. Gizli aldatılmaya karşı eşlerde yalnızlık duyguları, eşe karşı öfke, depresif tablolar olabilir. Gizli aldatmayla ilgili suçluluk duyguları da sadık olmayan kişide cinsel işlev bozukluğuna neden olabilir. Bazen kişi yeni bir eşle doyumlu ilişki yaşadığında eşiyle olan cinsel tatminsizliğini farkedebilir.

Gerçek dışı beklentiler

Cinsel işleve ilişkin yeterlilikle ilgili aşırı ve gerçek dışı beklentiler, yetersizlik ve başarısızlık duygularına yol açarak cinsel işlevleri bozabilir.

Eşte cinsel işlev bozukluğu

Cinsel tedaviyi kabul eden çiftlerin üçte birinde cinsel işlev bozukluğu her iki eşte birden görülür. Kadının orgazmik işlev bozukluğu veya ilişki isteğinin yeterli olmaması erkeğin çabuk boşalmasına veya sertleşme güçlüğüne bağlı olabilir veya tersi söz konusudur.

Yaşlanma

Kilo artışı, göğüslerin sarkması gibi fiziksel değişiklikler, çekiciliğin kaybı ile ilgili düşüncelere neden olarak cinsel kaçınmaya neden olabilir. Depresyon, anksiyete ve demans gibi bozukluklar ve bunların tedavisinde kullanılan ilaçlar cinsel işlevi bozabilir.

3 Devam Ettirici Etkenler

Anksiyete kaçınma, istek yokluğu, uyarılmanın ketlenmesi tarzında cinsel işlevi bozabilir. Cinsel ilişkiye kendini bırakabilme ve konsantrasyonu özellikle bozabilir. Sıkılma veya irritasyon hissi de anksiyeteyi yansıtabilir.

Performans anksiyetesi

Cinsel performansın yeterli olmayacağına dair saplantı haline gelmiş kaygılardır. Orgazmik sorunları olan kadınlarda “eşim yorulursa, usanırsa, beni beğenmezse” gibi endişeler gelişebilmektedir.

Başarısızlık beklentisi

Cinsel sorunu olan çiftin cinsel deneyim sonucunda hoşnutsuz bir yaşantı beklentisi vardır. Bir başarısızlık diğerini takip eder ve bu kısır döngü kalıcı probleme veya cinsel ilginin kaybına neden olabilir. Daha önce olmuş bir aksamanın tekrarlanacağı korkusu hem uyarılmayı hem de diğer işlevleri bozabilmektedir.

Suçluluk duygusu

Birisi ile gizli ilişki veya başka birine ilgi duymaktan kaynaklanan veya eşe karşı ilgisizlik, ihmal gibi nedenlerle olabilir.

Eşler arası zayıf iletişim

Erkek kadından bir uyarı gelmedikçe eşinin uyarılmasına kendi duygularına dayanarak karar verir. Kadında vajinanın ıslanması cinsel birleşmeye hazır olduğu anlamına gelmez, çünkü ıslanma en baştaki uyarılma belirtilerindendir. Kadının kendi erotik uyarılmasında sorumluluk almasını engelleyen bir neden de reddedilme korkusudur. Kadın gereksinimi olan bir şey- eşinin daha geç boşalmasını, sevişmeyi uzatmasını veya klitoral uyarı yapmasını istediğinde reddedileceğinden korkabilir. Cinsel işlev bozukluğu geliştiren birçok çift cinsel ilişkilerini tartışamamktadırlar. Bundan dolayı hem eşler cinsel ihtiyaçlarını ve anksiyetelerini ifade edemezler hem de herbiri karşısındakinin düşünce ve duygusunu tahminle anlamaya çalışır. Bu tür tahminler ciddi yanlış anlamalara yol açabilir ve cinsel zorlukları daha da arttırabilir.

Genel ilişkideki bozukluk

Birçok çift için cinsellik, sevgi ve genel uyum çok sıkı ilişki içindedir ve bunlardan herhangi birindeki sorun diğerlerine de yansır.

Yakın ilişkiye girme korkusu

Bir kadın cinsellikle ilgili çatışma içinde ise erotik duygularının uyanması kaygıya neden olur. Basitçe cinsel olarak uyanmasına karşı koyar.

Yakınlık olan ilişkilerde cinsel mutluluk vardır. Yakınlık problemi olan kişiler belli bir yakınlığa kadar ilişki kurmakta ondan sonra ilişkide yıkıcı olmaya başlamaktadırlar. Eşlerden biri karşılıklı yakınlaşma ve uyarılmanın tehdit edici olduğunu hissettiği için ilişkide aceleci olabilir ve cinsel işlev bozukluğunun devamında önemli rol oynar.

Bozuk kendilik algısı

Anorgazmik bir kadının kadınlık algısı bozulabilir ve kendini tam bir kadın olarak hissedemez. Beden imajından hoşnutsuzluk da cinsel işlev bozukluğunun kalıcılığına neden olabilir.

Yetersiz cinsel bilgi

Yanlış, eksik ve korkutucu cinsel bilgiler toplumumuzda kadın ve erkek için önemli bir cinsel sorun nedenidir.

Cinsel mitler

Yerleşik kalıp yargılar ve beklentiler kadının cinsel yaşam içindeki tutum ve davranışlarını sınırlamaktadır. Erkeğin her zaman sevişmeye istekli ve hazır olduğunu düşünene birçok kadın sevişmeyi başlatamamaktadır.

Kısıtlı önsevişme/sevişme

Birçok kadının sorunu sevişmede yeterince uyarılma olmamasından kaynaklanır. Kadınların büyük çoğunluğunda yanıt geç olur. Ortalama erkeğe göre daha uzun, acelesiz ve yumuşak dokunmalar ve güvenli bir ortam isterler. Birçok kadın klitorisin dolaylı veya çok az doğrudan okşanmasından hoşlanır, az bir grup kadın orgazm için doğrudan klitoral uyarılma ister. Erkeklerde bir an önce tatmin olma arzusuyla sevişmeye yeterli zaman ayrılmaması kadınlarda anorgazmiye ve giderek cinsel isteksizliğe neden olabilmektedir.

Kendini yetersiz tanıma

Kadının kendi cinsel isteklerinin farkında olmayışı, özellikle vajinismusta kendi cinsel organına yabancı ve uzak kalması, hem yatkınlaştırıcı hem de sürdürücü bir nedendir. Vajinismus tedavisinde kadın kendi cinsel organını ayrıntılı tanıyıp ona dokunmadıkça ileri adım atılamaz.

Hızlı Ulaşım
Marmara Üniversitesi Eğ.Araş.Hast.Pendik
  • Mail : tevfik@yoldemir.com
  • Mail: info@yoldemir.com
Bizi Facebook'da Bulun

Sağlıklı ve Mutlu Günler


    UYARI : Bu sitede yer alan bilgiler, insanları sağlıkları hakkında bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, tıbbı tedavinin mutlak surette bir hekim tarafından yapılması zorunludur.
    Bilgilerin yanlış veya uygunsuz kullanımından doğacak mağduriyetten, konu içeriğini yazan veya düzenleyen kişiler sorumlu değildir. Sitedeki bilgilere dayanılarak teşhis ve tedavi yapmayınız.
    Bu siteyi ziyaret etmek ve/veya siteye üye olmakla bunları kabul etmiş sayılırsınız.