YAŞLI KADINLARDA İDRAR KAÇIRMANIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Tek etiyoloji yaşlılarda çok nadiren inkontinans yapar. Dolayısıyla değerlendirme detaylı ve olabildiğince minimal invazif olmalıdır. Bireyin kognitif fonksiyon düzeyine özen gösterilmelidir. Öncelikle utanma ve alçakgönüllülük yaşlı grupta bilinmelidir ve agresif fizik muayeneden kaçılmalıdır. Uzun süredir jinekolojik muayene yapılmamıştır veya tatsız anılar bırakmıştır. Bu populasyonda kesin klinik doğrulama olmadan vajinal muayene veya uretral kateterizasyon duygusal travma yaratabilir. Orta veya ileri derece kognitif bozukluğu olanlarda klinik karar direk değerlendirmeden elde edilen verilerle yapılmalıdır. Güçsüzlük tedavi seçeneklerinde ve ampirik kanıta dayalı davranış tedavileri veya yönetim programlarını biçimlemede bazı sınırlamalar getirir. Mesane tümörü, taş,belirgin işeme sonrası rezidü idrar, ciddi uretral obstrüksiyon veya organ prolapsusu gibi durumları atlamamak önemlidir. İlaç tedavisi veya cerrahi girişim planlanıyorsa daha kaliteli veri toplamak gerekir. Non invazif yöntemler kullanılmalıdır. Üçüncü olarak yaşlılarda azalmış enerji seviyesi dikkate alınmalıdır. Hasta ile olan pozitif yaklaşım değerlendirme sonucunun inkontinans nedenini anlamakta faydalı olacağını belirtmelidir.

Inkontinans değerlendirmesinin amaçları:

  • Inkontinansın paterni ve şiddetini belirlemek
  • Nedenler ve ilave faktörleri tanımlamak
  • İleri medikal değerlendirme gerektirecek problemleri belirlemek
  • Inkontinansı yönetmek için güncel ve geçmiş metodları belirlemek
  • Inkontinansın psikososyal etkisini belirlemek
  • Klinik sonuç ve tedaviye başlamak için yeterli verileri toplamak

Anamnez

Bireye, aile üyelerine, veya hizmet veren kişiye inkontinansın paterni ve şiddetinin, işeme şeklinin ve idrar ve büyük tuvalete çıkma öyküsünün sorulması gerekir. Kişiyi en çok ne rahatsız ediyor, inkontinansın başlangıç zamanı, inkontinans süresi, zamanla şiddetindeki değişiklikler sorgulanmalıdır. Önceden geçirilmiş tedaviler varsa bilinmelidir. İdrar semptomları detaylı sorgulanmalı, kateter kullanımı, idrar retansiyon veya idrar yolları enfeksiyonu öyküsü araştırılmalıdır. Detaylı medikal anamnez alınmalıdır. Pelvik cerrahi öyküsü, doğumların şekli , pelvik organ prolapsusu varlığı ve nörolojik, endokrin durum bilinmelidir. Kişinin sıkışma hissini bildiği doğrulanmalıdır. Mesane dolu iken ne kadar süre tutabiliyor sorulmalıdır. Inkontinansın ne zaman oluştuğu önemlidir. İdrarın kokusu, rengi ve miktarı sorulmalıdır. Sıvı alımı, ne tür sıvıların tüketildiği öğrenilmelidir. Kognitif fonksiyonlar değerlendirilmelidir. Büyük tuvalete çıkma alışkanlığı detaylı sorgulanmalıdır. Fonksiyonel kapasitesi bilinmelidir.

Fizik muayene

Mesane ve bağırsak fonksiyonları değerlendirilmelidir. Yaşlı kadınlarda klasik fizik muayeneden uyarlamalar yapmak gerekir.

Karın muayenesinde palpasyon ve barsak oskultasyonunu dikkatli yapmak gerekir. Urogenital muayenede perineum, vulva, vajen inspeksiyonu iyi ışık altında yapılmalıdır. Mesane dolu ise stres manevraları ile idrar kaçışının miktarı belirlenmelidir. Digital muayene ile pelvik taban kaslarının gücü belirlenmelidir. Pelvik organ prolapsusu değerlendirilmelidir. Anal refleks bakılmalı, rektal prolaps varlığı incelenmeli, rektal muayenede anal sfinter tonusu değerlendirilmelidir.

Mesane günlüğü önemli bilgi vermektedir. Mesane günlüğü gerekli tanı belirteçlerini kaydeder:

  1. işeme zamanı ve miktarı ve inkontinans epizotları
  2. inkontinans epizotları ile birlikte görülen veya provoke eden durumlar
  3. mesane urge varlığı
  4. sıvı alımı
  5. gündüz ve gece işemelerinin sayısı ve dağılımı
  6. günde kullanılan ped sayısı ve tipi
  7. bağırsak paterni

Klinik karar verme

Öncelikle semptom profilini değerlendirmelidir. Eğer urge, sık tuvalete çıkma ve noktüri esas endişe edilen semptomlarsa urge inkontinans düşünülmelidir. Çoğu durumda işeme sonrası residü miktarı normaldir (100 mlden az) ancak eğer bu miktar 100 mlden fazla ise detrusör aşırı duyarlılığı durumu bulunmaktadır. Urge inkontinans ile mesanenin tam boşaltılamaması yaşlılara has bir durumdur. Eğer kişi fiziksel aktiviteler, öksürme veya hapşırma ile sık idrar kaçırma tarif ediyorsa stres inkontinans düşünülmelidir. Urge ve stres inkontinans semptomları yaşlı kadınlarda sıklıkla birliktedir. Bu duruma mixt inkontinans denir. Eğer kişi mesane sıkışıklığı veya kaçak epizotları hissetmiyorsa ve işeme sonrası rezidü idrar fazlaysa ( 400 mlden fazla) taşma inkontinans düşünülür. Bu tanıda idrara başlayamama ve obstrüktif işeme semptomları görülür. İdrar retansiyonu ve taşma inkontinansı sistosel ile birlikte olabilir. Bazı durumlar medikal değerlendirme gerektirir. Bunlar, bakteriüri veya pyuri olmadan hamatüri, dizüri, yeni veya kötüleşen pelvik organ prolapsusu, 100 mlden fazla işeme sonrası rezidü idrar, alt ve üst idrar yolları enfeksiyonları bulguları, şiddetli obstrüktif işeme semptomlarıdır.

Hızlı Ulaşım
Marmara Üniversitesi Eğ.Araş.Hast.Pendik
  • Mail : tevfik@yoldemir.com
  • Mail: info@yoldemir.com
Bizi Facebook'da Bulun

Sağlıklı ve Mutlu Günler


    UYARI : Bu sitede yer alan bilgiler, insanları sağlıkları hakkında bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, tıbbı tedavinin mutlak surette bir hekim tarafından yapılması zorunludur.
    Bilgilerin yanlış veya uygunsuz kullanımından doğacak mağduriyetten, konu içeriğini yazan veya düzenleyen kişiler sorumlu değildir. Sitedeki bilgilere dayanılarak teşhis ve tedavi yapmayınız.
    Bu siteyi ziyaret etmek ve/veya siteye üye olmakla bunları kabul etmiş sayılırsınız.